Türk Lirası olarak verilen borç dolar olarak istenebilir mi?

TÜRK LİRASI OLARAK VERİLEN BORÇ  DOLAR OLARAK İSTENEBİLİR Mİ? (VEYA) KUR FARKI TAZMİNAT OLARAK TALEP EDİLEBİLİR Mİ?

Türk Lirası olarak borç verildiği durumda borçlu borcunu süresinde ödemezse kur farkından doğan zararı (farkı) ödemekle yükümlü müdür? Bir başka deyişle kur farkı borçludan tazminat olarak talep edilebilir mi?

Son günlerde ülkenin gündeminde döviz kurunda yaşanan dalgalanma var. Vatandaşlar ‘TL’ olarak verdikleri paraların kur farkı karşısında değer kaybettiğini düşünüyor ve bunu talep edip edemeyeceklerini merak ediyor.

Türk Lirası olarak verilen borç, dolar olarak istenebilir mi?
Türk Lirası olarak verilen borcun kural olarak ödeme tarihinde Türk Lirası olarak ödenmesi gerekli ve yeterlidir. Ama burada sorun şu şekilde ortaya çıkmaktadır: Örneğin borçlu borcunu ödeme süresinde (vadesinde) ödemedi ve borcunu geciktirdi. Bu durumda kurdaki yükseliş nedeniyle alacaklı zarara uğrar. Çünkü eğer borçlu borcunu süresinde ödeseydi alacaklı o an alacaklı 100 birim yabancı para (örneğin dolar) alabilecekken, gecikmeden dolayı artık aynı para ile 70 birim yabancı para alabilecektir. Peki burada ortaya çıkan 30 birimlik yabancı para zararı borçludan tazminat olarak istenebilir mi?

Eğer borçlu borcunu zamanında ödememekte kusurlu ise bu durumda kural olarak alacaklının faiz ile karşılanmayan zararını ödemekle zorunludur. Bu zararlar arasında gecikme nedeniyle yapılan giderler ve  kar kayıpları da yer alır. Bu Türk Borçlar Kanunu’nun bir gereğidir.

Döviz borçlanmasında kuru temel alarak alacaklıyı koruyan kanunumuz, Türk Lirası üzerinden borçlanmalarda da alacağını zamanında tahsil edemeyen alacaklıyı çeşitli yollarla korumuştur.

Borçlunun alacağını zamanında tahsil edememesinden doğan zararı gecikme faiz oranından daha fazla ise borçlu bu aradaki farktan da sorumlu tutulabilmektedir. İşte bu faizi aşan yani munzam zarardır. Örneğin; alacaklı da bir başka kişiye borçludur ve kendi borçlusundan parasını alamadığından kendi borcunu ödemek için bankadan kredi almak zorunda kalır. Bu durumda yaptığı harcamalar ve ödediği faiz tazminat olarak talep edilebilir.

ALACAKLI ZARARINI İSPAT ETMEK ZORUNDADIR
Ancak burada çok önemli bir husus şudur: Alacaklı örneğin; eline para geçtiği takdirde dolar alacağını iddia etmekteyse, banka kayıtlarından daha önce sürekli olarak döviz yatırımı yapıp yapmadığının incelenmesi gerekir. Yoksa; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin de değindiği gibi, “aşkın zararın istenebilmesi için, davacı gecikme faizini aşan bir zararın mevcut olduğunu kanıtlamalıdır. Yoksa, yüksek enflasyon, dolar kurundaki artış, serbest piyasadaki faiz oranlarının yüksek oluşu davacıyı bu yükümlülükten kurtarmaz” demektedir. Aksi halde kötü niyetli kimseler kuru bahane ederek döviz almayacak olduğu halde “döviz alacaktım” diyerek tazminat talep edebilir. Yargıtay bunun önüne bu şekilde geçmektedir. Çünkü günümüzde döviz dalgalanması vardır. Bu doğrudur. Ancak bazı zamanlar döviz fiyatları sabit kaldığı dönemlerde arsa fiyatları değerlenmiştir. Bu durumda kişi sırf tazminat alabilmek için “ben arsa alacaktım” diyemez. Hakim bunun gerçek olup olmadığını araştırmak zorundadır.

Bu konuda bir talepte bulunmak isteyen kişinin yazımızla yetinmeyerek bir avukattan muhakkak surette profesyonel bir danışma alması gerekir. Zira her somut olay bir çok hususun irdelenmesini gerektirmektedir ve bu konuda hakimin çok geniş bir takdir yetkisi vardır. Çünkü bu durumlarda ispatlanması gereken husus sırf enflasyon ve kur farkının dalgalı oluşu gibi hususlar değil, alacaklının somut olarak geç ödemeden dolayı zarar gördüğü durumudur.

Sonuç olarak kur dalgalanması parasını zamanında alamayan kişinin zararını oluşturmaktaysa da alacaklının burada somut olarak zararını ispatlaması gerekmektedir. Hakim de bu hususu araştıracaktır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Doğukan ERDEM - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Pamukova Halk Haber Sitesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Pamukova Halk Haber Sitesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Pamukova Halk Haber Sitesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Pamukova Halk Haber Sitesi değil haberi geçen ajanstır.