Pamukova tarihinde önemli yere sahip olan Karaca Ahmed'in hikayesi

Sakarya coğrafyasında varlığı pek bilinmeyen, Pamukova tarihinde önemli bir yeri olan Karaca Ahmed’tir. Pek çoğumuz bu ismi İstanbul’da adına atfedilen mezarlıktan dolayı biliriz. Türbesi ise Pamukova'da dır.

Yıllardır kötü durumdaki Pamukova Paşalar Mahallesinde bulunan Karaca Ahmet Türbesi'nde,  Vali Ahmet Hamdi Nayir, Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem Yüce, Pamukova Belediye Başkanı Güven Övün, Kaymakamı Recai Karal, Sakarya Büyükşehir Belediyesi Turizm Komisyonu Başkanı Recep Yeşil Memişoglu, Kültür ve Turizm İl Müdürü Hüseyin Yorulmaz'un katkılarıyla restorasyon çalışmaları başladı  

ARAŞTIRMA: RESUL NARİN

Önemli bir coğrafi konuma sahip olan Sakarya vilayeti tarihiboyunca pek çok önemli ismin iz bıraktığı birildir. OsmanlıDevleti zamanında Orhan Gazi, Yavuz Sultan Selim ya da KanuniSultan Süleyman gibi padişahlar; Rüstem Paşa, Yunus Paşa,Enver Paşa gibi devlet adamları; Gazi Akça Koca, Konur Alp yada Abdurrahman Gazi gibi kurucu beyler, İbni Batuta, EvliyaÇelebi, Katip Çelebi gibi seyyahlar ve daha niceleri bu isimlerarasında sayılabilir. Bu önemli isimlerin Sakarya bölgesindebıraktıkları izler çeşitli kitap ya da kaynaklara konu olmuştur.

Sakarya coğrafyasında varlığı pek bilinmeyen, bölgemizdeönemli izler bırakmış kişilerde biri de Karaca Ahmed’tir. Pekçoğumuz bu ismi İstanbul’da adına atfedilen mezarlıktandolayı biliriz (Karaca Ahmet Mezarlığı). Orhan Gazi devrindeyaşayan Karaca Ahmed Anadolu’nun birçok yerinde gezmiş,bazı bölgelerde bir süre ikamet edip tekke kurmuş, halkaşifa dağıtmış bir derviştir


Rivayete göre Acem diyarındahükümdarlık yapan Süleyman el-Horasanî’nin oğludur.Annesinin adı ise Ana Sultan olarak geçer.
Karaca Ahmed’in Pamukova tarihi içerisinde önemli bir yeri vardır.Osmanlıların ilk döneminde Pamukova, Akhisar sonrakidönemlerde Akhisar-ı Geyve olarak adlandırılmaktaydı. Pek çokdönemde kaza statüsünde olan bu ilçe, Hüdavendigar(Bursa)ve Kocaeli sancakları dâhilindeydi. 1954 yılında Sakarya’nınil olmasından bir süre sonra buraya bağlı bir ilçe olmuştur.Pamukova Osmanlı’nın Sakarya boylarında ilk yayılım alanıiçerisinde yer alıyordu.


Geçen asırlarda Batı Türkistan ve Azerbaycan’dan akın edipgelen ve Anadolu'nun muhtelif yerlerinde yaylaklar, kışlaklaredinmiş Türk boyları ve aşiretleri için yeni sahalar açılmışoluyordu. Göçebeliğe devam eden aşiretler, bu mümbitmıntıkada, hayvancılığa elverişli yerler arasında konupgöçerken, bir kısmı da göçebeliği terk ederek köyler ve kentler kuruyorlardı.

Pamukova da yerleşime oldukça uygun birkonumdaydı.Orhan Gazi, Adapazarı’na doğru gelip oradan da doğudaDüzce, batıda ise İzmit’e doğru ilerlemek istiyordu. Bu durumdada öncelikli olarak fethedilmesi gereken yer Pamukova idi.Anadolu’ya gelerek Osmanlı himayesine geçen Karaca Ahmed,Orhan Gazi’nin Pamukova’yı fethine katılmıştır. Bölgenin fethiiçin önemli bir mukavemet noktası olan Paşalar Kalesi’ninde düşmesi ile birlikte Osmanlılar buralara yerleşmeyebaşlamışlardı. 1313 yılında Pamukova Osmanlı hakimiyetinegirmiş oluyordu.

Gibons Pamukova’nın fethi ile ilgili şöyle diyor:“Bu sene, ehemmiyeti büyük bir takım vukuat dolayısıyla zikreşayandır. Bunların biri Sakarya’nın İzmit arkasındaki ovayagirdiği yeri muhafaza eden Akhisar’ın(Pamukova) zaptıdır.Burası Osmanlıların İzmit körfezi ile Karadeniz arasında uzanıpda Asya’nın şimal-i garbi köşesini teşkil eden dar yarımadaortasında ilerlemelerine karşı gelecek son hail idi.”

Bizanslıların olduğu gibi Osmanlı kuruluş döneminde önemlibir yere sahip olan Malagina/Melangeia olarak adlandırılanbölgenin Pamukova’nın üst kesimlerindeki Paşalar mevkiininolduğu iddia edilmektedir.

Osmanlı hakimiyetine girdiktensonra Bizanslılar döneminden kalan Paşalar Kalesi’nin güneyeteklerinde Paşalar köyü kurulur. Karaca Ahmed de burayayerleşir.

Burada kurduğu tekke ile şehrin İslamlaşmasınakatkıda bulunmuş ve pek çok mürit yetiştirmiştir. Yetiştirdiğimüritler ondan sonra da yüzyıllarca bu tekkenin devamlılığınısağlamıştır.10 yıl civarı bir süre Pamukova’da kalan Karaca Ahmed, OrhanGazi döneminde Bizanslılarla yapılan Pelekanon savaşındansonra Üsküdar’a gelerek bugün kendi adıyla anılan türbe
ve mezarlığın bulunduğu bölgeye yerleşmiştir. Buradakitekkesi Osmanlı Bizans sınırında bir tampon bölge görevini üstlenmiştir

Karaca Ahmed, Rumeli’deki fetihlere katıldıktan sonraAnadolu’nun pek çok yöresini dolaşarak hem hastalarıtedavi etmiş, hem de kurmuş olduğu tekkeler vasıtasıylaAnadolu’nun İslamlaşmasına katkıda bulunmuştur.Karaca Ahmed’in ruh hastalarını tedavi eden bir hekim olduğuinancı. “Karaca Ahmed ulu veli/ Uslu olur gelen deli” beytiylegünümüzde de devam etmektedir.

Osmanlı döneminde Seyyid Hüseyin Enîsî’ye ait olan “Mir’âtü’ll-vefâ li vücûhi’s-safâ” diğer adıyla Menâkıb-ı Karaca Ahmedisimli yazma esere göre, göre, Karaca Ahmed bir gün Sakari(Sakarya) Nehri kenarında seccade üzerinde ibadet ederkennehirden bir balık sıçrayıp Karaca Ahmed’in seccadesinegelmiş. Karaca Ahmed onu nehre salınca balık tekrar sıçrayıpseccadeye gelmiş. Bunun üzerine Karaca Ahmed’e balığınmürit olmak istediği ilham olunmuş, o da balığa evrâk telkinetmiş. Yazar, bu balığın bıyıklı bir balık olduğunu ve KaracaAhmed ile dostlarının o tür balığı yemediğini nakleder. SeyyidHüseyin Enîsî’ye göre Üsküdar’daki Karaca Ahmed Türbesionun evladından birine aittir.


Orhan Gazi’nin oğlu olan Süleyman Paşa Pamukova’nın Eynelköyünü Karaca Ahmed Seydi’ye vakfetmiştir. Karaca AhmedSeydi’nin evlâdından Şeyh oğlu Seydi İbrahim’in tasarrufettiği köyden 850 akçe gelir elde edilmekteydi.
Orhan Gazi döneminin en ünlü dervişlerinden olan KaracaAhmed adına kurulan zaviyelere Batı Anadolu’nun pek çokyerinde rastlanır. Bu zaviyeleri kuranların evlâddan ya damüritlerinden oldukları kesindir.Sakarya’nın Pamukova ilçesine bağlı olan Paşalar köyündeyer alan Karaca Ahmed Türbesi’nde Karaca Ahmed’in ahfadıyatmaktadır. Yaptığımız araştırmalar sonucunda ortayaçıkmıştır ki, bu türbede, bölgede vakfı da olan KaracaAhmed’in oğlu İbrahim ve yakınları yatıyor.13 Temmuz 2019 tarihinde Sakarya Valisi Ahmet Hamdi Nayir,Pamukova Belediye Başkanı Güven Övün, Kaymakamı RecaiKaral, Sakarya Büyükşehir Belediyesi Turizm KomisyonuBaşkanı Recep Yeşil ve ilçe yöneticileri ile birlikte Paşalarköyüne gidip Karaca Ahmed Türbesi ve Cami’de incelemelerdebulunduk. Vali Ahmet Hamdi Nayir’in tarafıma yönelttiğiburada gerçekten kim yatıyor?

Sorusu üzerine bu makaleortaya çıkmıştır. Sakarya ve Pamukova tarihi açısındanoldukça öneme sahip olan bu mekanın turizme kazandırılmasıiçin önemli girişimler yapılmıştır. Yakın bir zamanda bu Türbeve Cami’nin bilinirliliği de artacaktır (Sakarya Ekonomi Dergisinden alınmıştır)

Osmanlıların Balkanlardaki fütuhatına da katılan KaracaAhmed, burada St. Georges ile özdeşleştirilmiştir. KaracaAhmed’in daha sonra Afyon ve Manisa taraflarına gittiğibilinir. Bektaşî literatüründe saygıyla anılan Karaca Ahmed’inNakşibendî tarikatına bağlı olduğuna dair bir malûmat davardır. Ancak Bektaşî literatüründe Hacı Bektaş ile HacıTuğrul arasındaki geçtiği rivayet edilen hikâyede Bistamiyyetarikatından olan Hacı Tuğrul ile Karaca Ahmed ile olması muhtemel sıhriyeti Onun Bistamiyye tarikinden geldiğini dedüşündürür.

Orhan Gazi’nin oğlu olan Süleyman Paşa Pamukova’nın Eynelköyünü Karaca Ahmed Seydi’ye vakfetmiştir. Karaca AhmedSeydi’nin evlâdından Şeyh oğlu Seydi İbrahim’in tasarrufettiği köyden 850 akçe gelir elde edilmekteydi.


Orhan Gazi döneminin en ünlü dervişlerinden olan KaracaAhmed adına kurulan zaviyelere Batı Anadolu’nun pek çokyerinde rastlanır. Bu zaviyeleri kuranların evlâddan ya damüritlerinden oldukları kesindir.Sakarya’nın Pamukova ilçesine bağlı olan Paşalar köyündeyer alan Karaca Ahmed Türbesi’nde Karaca Ahmed’in ahfadıyatmaktadır. Yaptığımız araştırmalar sonucunda ortayaçıkmıştır ki, bu türbede, bölgede vakfı da olan KaracaAhmed’in oğlu İbrahim ve yakınları yatıyor.13 Temmuz 2019 tarihinde Sakarya Valisi Ahmet Hamdi Nayir,Pamukova Belediye Başkanı Güven Övün, Kaymakamı RecaiKaral, Sakarya Büyükşehir Belediyesi Turizm KomisyonuBaşkanı Recep Yeşil ve ilçe yöneticileri ile birlikte Paşalarköyüne gidip Karaca Ahmed Türbesi ve Cami’de incelemelerdebulunduk.

Vali Ahmet Hamdi Nayir’in tarafıma yönelttiğiburada gerçekten kim yatıyor? Sorusu üzerine bu makale ortaya çıkmıştır. Sakarya ve Pamukova tarihi açısındanoldukça öneme sahip olan bu mekanın turizme kazandırılmasıiçin önemli girişimler yapılmıştır. Yakın bir zamanda bu Türbe ve Cami’nin bilinirliliği de artacaktır.

19 Şubat 2020 Sakarya/ Pamukova- Gündem


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Pamukova Halk Haber Sitesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Pamukova Halk Haber Sitesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

01

Ayhan Köksal - Bilgi için teşekkür ederim. Gereksiz yere üç kez tekrar etmişsiniz

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 19 Şubat 17:04